Montamarta
| Montamarta | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Zamorako probintzia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Montamarta | ||||||||||
| Posta kodea | 49149 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 49123 | ||||||||||
| Herriburua | Montamarta | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°38′49″N 5°48′18″W / 41.647°N 5.8049°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 56,81 km² | ||||||||||
| Altitudea | 689 m | ||||||||||
| Mugakideak | La Hiniesta, Andavías, Palacios del Pan, Manzanal del Barco, Santa Eufemia del Barco, San Cebrián de Castro, Piedrahita de Castro, Moreruela de los Infanzones eta Cubillos | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 549 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 10 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | ZA | ||||||||||
Montamarta Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Pan eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 549 biztanle zituen 56,8 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Hiniesta, Andavías, Palacios del Pan, Manzanal del Barco, Santa Eufemia del Barco, San Cebrián de Castro, Piedrahita de Castro, Moreruela de los Infanzones eta Cubillos.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 291 gizon, 258 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 37,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,7 —probintzian % 8,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 26 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 61,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Alemania, Peru, Kolonbia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 498 etxebizitza zeuden: 250 (% 50,2) nagusiak eta 248 (% 49,8) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Zamorako mapa
Guztira 250 etxegune zeuden, eta horietatik 86 (% 34,4) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 499 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 31,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 30,3.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,3 zen 2021ean eta % 21,8 2024an; beraz, 1,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 33,5 izatetik % 30,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,7 ziren, eta gizonen artean % 21,9; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 34,8 eta gizonen % 26,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 60,6 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 39,4 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 2 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 48,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 51,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 0,4 ziren.[6]
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 109 | % 21,8 | 59 | % 21,9 | 50 | % 21,7 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 82 | % 16,4 | 40 | % 14,9 | 42 | % 18,3 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 157 | % 31,5 | 99 | % 36,8 | 58 | % 25,2 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 151 | % 30,3 | 71 | % 26,4 | 80 | % 34,8 |
| Guztira | 499 | % 100,0 | 269 | % 100,0 | 230 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 20,3 | % 14,8 | % 31,4 | % 33,5 | 522 |
| 2022 | % 21,1 | % 15,4 | % 31,6 | % 32,0 | 513 |
| 2023 | % 21,5 | % 16,0 | % 31,8 | % 30,8 | 507 |
| 2024 | % 21,8 | % 16,4 | % 31,5 | % 30,3 | 499 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,6 ikasten ari zen (23 pertsona).[7] Ikasten ari zirenetatik, % 52,2 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,1 batxilergoan, % 8,7 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 8,7 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 64,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 33,3; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 22,2 eta emakumeen % 0,0. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 93,8 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 25,0 eta 25–29 urtekoen % 3,8; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 0,9 baino ez.[8] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 100,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 10,0.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 95,8 estatuan jaio zen, eta % 4,2 atzerrian.[6] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,5 eta % 9,1, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 35,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 40,0 eta % 20,0, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 4,8 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 0,0.[7] Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.553 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 27.524 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.897 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 14.505 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 47,2[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,1), beste diru-sarrerak (% 15,9), langabezia-prestazioak (% 2,2), beste prestazioak (% 4,6).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 28,6 da, probintziakoaren (29,2;
Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,4;
Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Montamarta udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 253 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,1; gainerako % 48,9 inaktibo zeuden (erretiratuak % 50,4, beste inaktiboak % 44,6 eta ikasleak % 5,0).[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,4 zen eta emakumezkoena % 49,6; langabezia-tasa, aldiz, % 9,2 eta % 17,0 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 219 zen 2023ean, 2021eko 214etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 40,2 osatzen dute, eta gizonek % 59,8.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 221 | % 44,6 | 128 | % 47,6 | 93 | % 41,2 |
| Langabeak | 32 | % 6,5 | 13 | % 4,8 | 19 | % 8,4 |
| Inaktiboak | 242 | % 48,9 | 128 | % 47,6 | 114 | % 50,4 |
| Guztira | 495 | % 100,0 | 269 | % 100,0 | 226 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 58,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 22,4), eraikuntza (% 9,6) eta industria (% 9,1).[13] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 22,4), ondoren merkataritza (% 11,0) eta administrazio publikoa (% 10,0) datoz.
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 66,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 15,1), eta oinarrizko okupazioak % 13,2.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 71,0 eta emakumeen % 60,2).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 33 | % 15,1 | 13 | % 9,9 | 20 | % 22,7 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 146 | % 66,7 | 93 | % 71,0 | 53 | % 60,2 |
| Oinarrizko okupazioak | 29 | % 13,2 | 16 | % 12,2 | 13 | % 14,8 |
| Ez dago jasota | 11 | % 5,0 | 9 | % 6,9 | 2 | % 2,3 |
| Guztira | 219 | % 100,0 | 131 | % 100,0 | 88 | % 100,0 |
Okupatuen % 66,2 besteren konturako langileak dira, eta % 33,8 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 74 | % 33,8 | 50 | % 38,2 | 24 | % 27,3 |
| Besteren kontura | 145 | % 66,2 | 81 | % 61,8 | 64 | % 72,7 |
| Guztira | 219 | % 100,0 | 131 | % 100,0 | 88 | % 100,0 |
Jaiolekuaren arabera
Jarduera
16 urte edo gehiagokoen % 96,6 estatuan jaio zen, eta % 3,4 atzerrian.[12] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 48,1 okupatuak dira, % 36,8 erretiratuak, % 7,5 bestelako inaktiboak, % 5,3 langabeak eta % 2,3 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 33,3 okupatuak dira, % 22,2 erretiratuak, % 22,2 langabeak eta % 22,2 bestelako inaktiboak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 38,5 okupatuak dira, % 37,6 bestelako inaktiboak, % 11,3 erretiratuak, % 9,5 langabeak eta % 3,2 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,5 langabeak dira, % 37,5 okupatuak.
Okupazioa
Okupatuen % 97,3 estatuan jaio zen, eta % 2,7 atzerrian.[14] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 71,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 10,9 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 33,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 61,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 12,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 33,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial.
Jarduera-sektoreak
Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[16] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 41,4 zerbitzuetan ari dira, % 32,0 nekazaritzan, % 16,4 eraikuntzan eta % 10,2 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, guztiak zerbitzuetan ari dira. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 82,4 zerbitzuetan ari dira, % 9,4 nekazaritzan eta % 8,2 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, guztiak zerbitzuetan ari dira.
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 78 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.898 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[17][oh 2]. Udalerriaren azalera 56,8 km² denez, NAE lurraldearen % 68,6 da[18]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98,2 lur goldagarria (3.828 ha, 77 ustiategitan), % 1,7 larre iraunkorrak (66,3 ha, 17 ustiategitan), arbolak (3,6 ha, 5 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,39 ha, 12 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 731 behi, 2.186 ardi eta ahuntz eta 6.769 txerri zeuden[19][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 316 gidari zeuden erroldatuta: 197 gizon (% 62,3) eta 119 emakume (% 37,7)[20]. Biztanleen % 57,6 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 648 ibilgailuk osatzen zuten: 402 turismo, 68 furgoneta, 54 kamioi, 38 motozikleta eta 19 ziklomotor[20]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 732 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (637) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 15,9 urtekoa zen; turismoen % 4,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 19,7k 25 urte baino gehiago[20]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 68,4 diesel zen eta % 30,8 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1765337.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

