Edukira joan

Mayalde

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mayalde
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaFidel González Hernández (en) Itzuli
Izen ofizialaMayalde
Posta kodea49718
INEk ezarritako kodea49115
HerriburuaMayalde
Geografia
Koordenatuak41°15′04″N 5°47′51″W / 41.2511°N 5.7975°W / 41.2511; -5.7975
Mapa
Azalera43,71 km²
Altitudea874 m
MugakideakPeñausende, Cabañas de Sayago, Corrales del Vino, El Cubo de Tierra del Vino, Valdelosa eta Santiz
Demografia
Biztanleria140 (2025)
alt_left 61 (%43,6) (%56,4) 79 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
MatrikulaZA

Mayalde Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 140 biztanle zituen 43,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Peñausende, Cabañas de Sayago, Corrales del Vino, El Cubo de Tierra del Vino, Valdelosa eta Santiz.

Mapa
Mayalde eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea140160180200220240260200020052010201520202025MayaldeBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 79 gizon, 61 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
3.28
1.27
 
90-94
 
3.28
5.06
 
85-89
 
8.20
7.59
 
80-84
 
6.56
12.66
 
75-79
 
11.48
6.33
 
70-74
 
4.92
10.13
 
65-69
 
11.48
5.06
 
60-64
 
13.11
7.59
 
55-59
 
4.92
8.86
 
50-54
 
4.92
8.86
 
45-49
 
9.84
7.59
 
40-44
 
3.28
8.86
 
35-39
 
0.00
2.53
 
30-34
 
4.92
2.53
 
25-29
 
3.28
1.27
 
20-24
 
0.00
1.27
 
15-19
 
1.64
1.27
 
10-14
 
3.28
0.00
 
5-9
 
0.00
1.27
 
0-4
 
1.64
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 40 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2,1 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Udalerri berean · % 40Probintzia berean · % 26,4Erkidegoan · % 20Beste erkidegoa · % 11,4Estatutik kanpo · % 2,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 3 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 66,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Venezuela, Peru dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Ozea
Amerika · % 66,7Ozeania · % 33,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Peru
1
1
Venezuela
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 275 etxebizitza zeuden: 88 (% 32,0) nagusiak eta 187 (% 68,0) ez-nagusiak.[4]

275etxebizitza
88etxegune

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

88
187
Etxebizitza nagusia (88)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (187)

Guztira 88 etxegune zeuden, eta horietatik 39 (% 44,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 139
2 pertsona27
3 pertsona9
4 pertsona8
5 edo gehiago5

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 145 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 26,9.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,8 zen 2021ean eta % 16,6 2024an; beraz, 1,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 28,4 izatetik % 26,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,0 ziren, eta gizonen artean % 9,9; 15,1 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 29,7 eta gizonen % 24,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

145biztanle 15 urte edo +, 2024
% 16,6goi-mailako ikasketak+1,8 puntu 2021etik mapa
% 26,9lehen hezkuntza edo gutxiago−1,5 puntu 2021etik mapa
% 26,9
% 43,4
% 13,1
% 16,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 26,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 13,1Goi-mailako ikasketak · % 16,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Mayalde, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak24% 16,68% 9,916% 25,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa19% 13,117% 21,02% 3,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)63% 43,436% 44,427% 42,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago39% 26,920% 24,719% 29,7
Guztira145% 100,081% 100,064% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Mayalde, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,8% 13,0% 43,8% 28,4169
2022% 15,4% 12,3% 43,8% 28,4162
2023% 15,3% 13,4% 43,9% 27,4157
2024% 16,6% 13,1% 43,4% 26,9145
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.788 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 21.975 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.897 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.050 euro zen. Errenta gordina 13.151 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 41[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 37,1), beste diru-sarrerak (% 12,4), langabezia-prestazioak (% 3,4), beste prestazioak (% 6,2).

41%
37%
12%
Soldata · % 41Pentsioak · % 37,1Langabezia · % 3,4Beste prestazioak · % 6,2Beste sarrerak · % 12,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 25 da, probintziakoaren (29,2; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Mayalde udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 68 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 46,9; gainerako % 53,1 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,9 zen eta emakumezkoena % 40,6; langabezia-tasa, aldiz, % 9,5 eta % 19,2 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 64 zen 2023ean, 2021eko 65etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 37,5 osatzen dute, eta gizonek % 62,5.

64okupatu, 2023−% 1,5 2021etik
% 37,5emakumeak okupatuen artean
% 46,9jarduera-tasa, 2024
% 13,2langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,7
% 53,1
Okupatuak · % 40,7Langabeak · % 6,2Inaktiboak · % 53,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Mayalde, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak59% 40,738% 46,921% 32,8
Langabeak9% 6,24% 4,95% 7,8
Inaktiboak77% 53,139% 48,138% 59,4
Guztira145% 100,081% 100,064% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 48,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 32,8), eraikuntza (% 9,4) eta industria (% 9,4).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 32,8
% 9,4
% 9,4
% 48,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 32,8Industria · % 9,4Eraikuntza · % 9,4Zerbitzuak · % 48,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 65,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,2), eta oinarrizko okupazioak % 6,3.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 77,5 eta emakumeen % 45,8).

% 17,2
% 65,6
% 10,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 65,6Oinarrizko okupazioak · % 6,3Ez dago jasota · % 10,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Mayalde, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak11% 17,23% 7,58% 33,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak42% 65,631% 77,511% 45,8
Oinarrizko okupazioak4% 6,32% 5,02% 8,3
Ez dago jasota7% 10,94% 10,03% 12,5
Guztira64% 100,040% 100,024% 100,0

Okupatuen % 64,1 besteren konturako langileak dira, eta % 35,9 norberaren konturakoak.[13]

% 35,9
% 64,1
Norberaren kontura · % 35,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 64,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Mayalde, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura23% 35,915% 37,58% 33,3
Besteren kontura41% 64,125% 62,516% 66,7
Guztira64% 100,040% 100,024% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 50 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.342 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 43,7 km² denez, NAE lurraldearen % 76,5 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 63,5 lur goldagarria (2.121 ha, 32 ustiategitan), % 35,6 larre iraunkorrak (1.190 ha, 21 ustiategitan), % 0,9 arbolak (31,2 ha, 23 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,08 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
76%
24%
NAE · 3.342 ha (% 76,5)Gainerako azalera · 1.029 ha (% 23,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
63%
36%
Lur goldagarria · 2.121 ha (% 63,5)Larre iraunkorrak · 1.190 ha (% 35,6)Arbolak · 31,2 ha (% 0,9)Baratzeak · 0,08 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.862 behi eta 6.604 txerri zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 95 gidari zeuden erroldatuta: 68 gizon (% 71,6) eta 27 emakume (% 28,4)[17]. Biztanleen % 67,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 209 ibilgailuk osatzen zuten: 123 turismo, 30 kamioi, 28 furgoneta, 10 motozikleta eta 7 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 879 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (637) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 16,1 urtekoa zen; turismoen % 4,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 27,6k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69,6 diesel zen eta % 30,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 49,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
16%
32%
50%
0 etiketa · 1 (% 0,5)ECO · 5 (% 2,5)C etiketa · 32 (% 15,7)B etiketa · 65 (% 31,9)Etiketarik gabe · 101 (% 49,5)
Turismoak, adinaren arabera
14%
48%
28%
< 4 urte · 6 (% 4,9)4–8 urte · 7 (% 5,7)8–15 urte · 17 (% 13,8)15–25 urte · 59 (% 48)≥ 25 urte · 34 (% 27,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1646394.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mayalde&oldid=11791823"(e)tik eskuratuta