Edukira joan

Mombuey

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mombuey
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaFrancisco Antón Rapino
Izen ofizialaMombuey
Posta kodea49310
INEk ezarritako kodea49121
HerriburuaMombuey
Geografia
Koordenatuak42°01′27″N 6°19′44″W / 42.0241°N 6.329°W / 42.0241; -6.329
Mapa
Azalera39,11 km²
Altitudea890 m
MugakideakRionegro del Puente, Villardeciervos, Manzanal de Arriba, Cernadilla eta Manzanal de los Infantes
Demografia
Biztanleria395 (2025)
alt_left 192 (%49,1) (%50,9) 199 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²
MatrikulaZA
mombuey.com

Mombuey Zamorako probintziako iparraldean dagoen udalerria da, La Carballedako eskualdearen herriburua dena. Fresno de la Carballeda eta Valparaíso herriek osatzen dute udalerria.

Azken erroldaren arabera 395 biztanle zituen 39,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Rionegro del Puente, Villardeciervos, Manzanal de Arriba, Cernadilla eta Manzanal de los Infantes.

Mapa
Mombuey eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea380400420440460480500200020052010201520202025MombueyBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 199 gizon, 192 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
1.04
1.51
 
95-99
 
1.56
1.01
 
90-94
 
4.17
1.51
 
85-89
 
7.81
5.03
 
80-84
 
4.17
5.53
 
75-79
 
7.81
7.54
 
70-74
 
6.25
6.53
 
65-69
 
8.33
12.56
 
60-64
 
6.77
12.06
 
55-59
 
8.33
5.03
 
50-54
 
7.29
4.02
 
45-49
 
5.21
10.05
 
40-44
 
5.73
6.03
 
35-39
 
5.21
2.51
 
30-34
 
4.17
4.02
 
25-29
 
5.21
6.03
 
20-24
 
2.08
3.52
 
15-19
 
1.04
3.02
 
10-14
 
2.08
2.51
 
5-9
 
2.60
0.00
 
0-4
 
3.12
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 31,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7,9 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 31,5Probintzia berean · % 45,5Erkidegoan · % 6,4Beste erkidegoa · % 8,7Estatutik kanpo · % 7,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 31 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 61,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Frantzia, Bulgaria, Portugal dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 38,7Europa · % 61,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Frantzia
4
2
Bulgaria
3
3
Portugal
2
1
Kuba
1
1
Venezuela
1
0
Alemania
1
1
Argentina
0
0
Brasil
1
0
Ekuador
1
0
Errumania
1
0
Paraguai
1
0
Polonia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 474 etxebizitza zeuden: 183 (% 38,6) nagusiak eta 291 (% 61,4) ez-nagusiak.[4]

474etxebizitza
183etxegune

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

183
291
Etxebizitza nagusia (183)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (291)

Guztira 183 etxegune zeuden, eta horietatik 78 (% 42,6) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 178
2 pertsona44
3 pertsona30
4 pertsona21
5 edo gehiago10

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 365 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 41,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,5.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,4 zen 2021ean eta % 22,7 2024an; beraz, 4,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 24,8 izatetik % 19,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 22,4 ziren, eta gizonen artean % 23,0; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 28,2 eta gizonen % 11,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

365biztanle 15 urte edo +, 2024
% 22,7goi-mailako ikasketak+4,3 puntu 2021etik mapa
% 19,5lehen hezkuntza edo gutxiago−5,4 puntu 2021etik mapa
% 19,5
% 41,4
% 16,4
% 22,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 19,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 41,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,4Goi-mailako ikasketak · % 22,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Mombuey, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak83% 22,744% 23,039% 22,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa60% 16,433% 17,327% 15,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)151% 41,492% 48,259% 33,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago71% 19,522% 11,549% 28,2
Guztira365% 100,0191% 100,0174% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Mombuey, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,4% 16,1% 40,7% 24,8391
2022% 20,1% 16,9% 40,1% 22,9384
2023% 21,5% 17,3% 40,4% 20,7376
2024% 22,7% 16,4% 41,4% 19,5365
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.166 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 29.700 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.897 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.250 euro zen. Errenta gordina 16.286 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,6[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 31,8), beste diru-sarrerak (% 16,2), langabezia-prestazioak (% 2,4), beste prestazioak (% 2,9).

47%
32%
16%
Soldata · % 46,6Pentsioak · % 31,8Langabezia · % 2,4Beste prestazioak · % 2,9Beste sarrerak · % 16,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 26,5 da, probintziakoaren (29,2; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4; Zamorako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Mombuey udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 181 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,7; gainerako % 50,3 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,3 zen eta emakumezkoena % 43,7; langabezia-tasa, aldiz, % 10,5 eta % 17,1 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 167 zen 2023ean, 2021eko 163etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 40,7 osatzen dute, eta gizonek % 59,3.

167okupatu, 2023+% 2,5 2021etik
% 40,7emakumeak okupatuen artean
% 49,7jarduera-tasa, 2024
% 13,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 43,1
% 50,3
Okupatuak · % 43,1Langabeak · % 6,6Inaktiboak · % 50,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Mombuey, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak157% 43,194% 49,563% 36,2
Langabeak24% 6,611% 5,813% 7,5
Inaktiboak183% 50,385% 44,798% 56,3
Guztira364% 100,0190% 100,0174% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 67,7), industria (% 15,6), eraikuntza (% 14,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,4).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 15,6
% 14,4
% 67,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,4Industria · % 15,6Eraikuntza · % 14,4Zerbitzuak · % 67,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 65,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 19,8), eta oinarrizko okupazioak % 11,4.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 70,7 eta emakumeen % 58,8).

% 19,8
% 65,9
% 11,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 19,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 65,9Oinarrizko okupazioak · % 11,4Ez dago jasota · % 3,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Mombuey, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak33% 19,819% 19,214% 20,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak110% 65,970% 70,740% 58,8
Oinarrizko okupazioak19% 11,46% 6,113% 19,1
Ez dago jasota5% 3,04% 4,01% 1,5
Guztira167% 100,099% 100,068% 100,0

Okupatuen % 72,5 besteren konturako langileak dira, eta % 27,5 norberaren konturakoak.[13]

% 27,5
% 72,5
Norberaren kontura · % 27,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Mombuey, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura46% 27,529% 29,317% 25,0
Besteren kontura121% 72,570% 70,751% 75,0
Guztira167% 100,099% 100,068% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 719 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 39,1 km² denez, NAE lurraldearen % 18,4 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 95,1 larre iraunkorrak (683 ha, 5 ustiategitan) eta % 4,9 lur goldagarria (35,5 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
18%
82%
NAE · 719 ha (% 18,4)Gainerako azalera · 3.192 ha (% 81,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
95%
Lur goldagarria · 35,5 ha (% 4,9)Larre iraunkorrak · 683 ha (% 95,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 384 behi zeuden[16].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 242 gidari zeuden erroldatuta: 157 gizon (% 64,9) eta 85 emakume (% 35,1)[17]. Biztanleen % 61,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 503 ibilgailuk osatzen zuten: 275 turismo, 83 furgoneta, 63 kamioi, 36 motozikleta eta 23 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 703 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (637) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,5 urtekoa zen; turismoen % 4,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,5k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,9 diesel zen eta % 31,9 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 50,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
20%
28%
51%
0 etiketa · 3 (% 0,6)ECO · 5 (% 1)C etiketa · 99 (% 19,8)B etiketa · 140 (% 28,1)Etiketarik gabe · 252 (% 50,5)
Turismoak, adinaren arabera
9%
18%
46%
23%
< 4 urte · 12 (% 4,4)4–8 urte · 25 (% 9,1)8–15 urte · 50 (% 18,2)15–25 urte · 126 (% 45,8)≥ 25 urte · 62 (% 22,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren bilakaera
19911996200120042008
528499467434438

Ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Elizaren dorrea.

La Asunción eliza, dorre erromaniko ederrarekin, 1931an hartu zuten monumentu historiko-artistikotzat.

Tenpluko ordenak egindakoa da egile batzuen arabera, eta kanpandorreaz gain talaiaren funtzio militarrak ere bete egin izan ditu beste garai batzuetan.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1765192.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mombuey&oldid=11791835"(e)tik eskuratuta