Edukira joan

Espadañedo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Espadañedo
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaSaturnino Velasco Santiago
Izen ofizialaEspadañedo
Posta kodea49342
INEk ezarritako kodea49062
HerriburuaEspadañedo
Geografia
Koordenatuak42°06′58″N 6°23′37″W / 42.1161°N 6.3936°W / 42.1161; -6.3936
Mapa
Azalera77,35 km²
Altitudea1.036 m
MugakideakMuelas de los Caballeros, Manzanal de los Infantes, Asturianos, Rosinos de la Requejada eta Trueitas
Demografia
Biztanleria109 (2025)
alt_left 45 (%41,3) (%58,7) 64 alt_right
Dentsitatea1 bizt/km²
MatrikulaZA

Espadañedo Zamorako probintziako udalerria da.

Azken erroldaren arabera 109 biztanle zituen 77,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Muelas de los Caballeros, Manzanal de los Infantes, Asturianos, Rosinos de la Requejada eta Trueitas.

Mapa
Espadañedo eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea100120140160180200220200020052010201520202025EspadañedoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 64 gizon, 45 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
1.56
 
90-94
 
4.44
6.25
 
85-89
 
11.11
3.12
 
80-84
 
2.22
1.56
 
75-79
 
6.67
12.50
 
70-74
 
4.44
17.19
 
65-69
 
13.33
12.50
 
60-64
 
13.33
3.12
 
55-59
 
8.89
9.38
 
50-54
 
8.89
7.81
 
45-49
 
2.22
4.69
 
40-44
 
4.44
6.25
 
35-39
 
4.44
3.12
 
30-34
 
4.44
4.69
 
25-29
 
2.22
0.00
 
20-24
 
4.44
1.56
 
15-19
 
0.00
1.56
 
10-14
 
2.22
1.56
 
5-9
 
2.22
1.56
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 47,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 1,8 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Udalerri berean · % 47,7Probintzia berean · % 28,4Erkidegoan · % 11Beste erkidegoa · % 11Estatutik kanpo · % 1,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 2 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Erresuma Batua, Bulgaria dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Europa · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Bulgaria
1
0
Erresuma Batua
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 289 etxebizitza zeuden: 62 (% 21,5) nagusiak eta 227 (% 78,5) ez-nagusiak.[4]

289etxebizitza
62etxegune

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

62
227
Etxebizitza nagusia (62)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (227)

Guztira 62 etxegune zeuden, eta horietatik 33 (% 53,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 133
2 pertsona18
3 pertsona6
4 pertsona4
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 101 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 9,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 56,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 8,5 zen 2021ean eta % 9,9 2024an; beraz, 1,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 27,4 izatetik % 17,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 15,9 ziren, eta gizonen artean % 5,3; 10,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 27,3 eta gizonen % 10,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

101biztanle 15 urte edo +, 2024
% 9,9goi-mailako ikasketak+1,4 puntu 2021etik mapa
% 17,8lehen hezkuntza edo gutxiago−9,5 puntu 2021etik mapa
% 17,8
% 56,4
% 15,8
% 9,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 56,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,8Goi-mailako ikasketak · % 9,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Espadañedo, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak10% 9,93% 5,37% 15,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa16% 15,810% 17,56% 13,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)57% 56,438% 66,719% 43,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago18% 17,86% 10,512% 27,3
Guztira101% 100,057% 100,044% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Espadañedo, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 8,5% 16,0% 48,1% 27,4106
2022% 9,1% 19,1% 48,2% 23,6110
2023% 10,2% 16,7% 52,8% 20,4108
2024% 9,9% 15,8% 56,4% 17,8101
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.313 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 19.462 euro-koa, probintziako 2. baxuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.897 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 14.350 euro zen. Errenta gordina 13.386 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 32,3[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 41,6), beste diru-sarrerak (% 11), langabezia-prestazioak (% 2,3), beste prestazioak (% 12,9).

32%
42%
13%
11%
Soldata · % 32,3Pentsioak · % 41,6Langabezia · % 2,3Beste prestazioak · % 12,9Beste sarrerak · % 11
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 29,2 da, probintziakoaren (29,2; Zamorako mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,4; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Espadañedo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 39 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 38,6; gainerako % 61,4 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 36,8 zen eta emakumezkoena % 40,9; langabezia-tasa, aldiz, % 9,5 eta % 16,7 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 36 zen 2023ean, 2021eko 35etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 38,9 osatzen dute, eta gizonek % 61,1.

36okupatu, 2023+% 2,9 2021etik
% 38,9emakumeak okupatuen artean
% 38,6jarduera-tasa, 2024
% 12,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 33,7
% 61,4
Okupatuak · % 33,7Langabeak · % 5,0Inaktiboak · % 61,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Espadañedo, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak34% 33,719% 33,315% 34,1
Langabeak5% 5,02% 3,53% 6,8
Inaktiboak62% 61,436% 63,226% 59,1
Guztira101% 100,057% 100,044% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 58,3), eraikuntza (% 19,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 16,7) eta industria (% 5,6).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 16,7
% 19,4
% 58,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 16,7Industria · % 5,6Eraikuntza · % 19,4Zerbitzuak · % 58,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 72,2; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 19,4), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 8,3.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 68,2 eta emakumeen % 78,6).

% 8,3
% 72,2
% 19,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 8,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 72,2Oinarrizko okupazioak · % 19,4Ez dago jasota · % 0,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Espadañedo, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak3% 8,32% 9,11% 7,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak26% 72,215% 68,211% 78,6
Oinarrizko okupazioak7% 19,45% 22,72% 14,3
Ez dago jasota0% 0,00% 0,00% 0,0
Guztira36% 100,022% 100,014% 100,0

Okupatuen % 66,7 besteren konturako langileak dira, eta % 33,3 norberaren konturakoak.[13]

% 33,3
% 66,7
Norberaren kontura · % 33,3Besteren kontura eta beste egoera bat · % 66,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Espadañedo, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura12% 33,39% 40,93% 21,4
Besteren kontura24% 66,713% 59,111% 78,6
Guztira36% 100,022% 100,014% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 607 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 77,4 km² denez, NAE lurraldearen % 7,9 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,9 larre iraunkorrak (607 ha, 6 ustiategitan) eta lur goldagarria (0,44 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
92%
NAE · 607 ha (% 7,9)Gainerako azalera · 7.128 ha (% 92,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
100%
Lur goldagarria · 0,44 ha (% 0,1)Larre iraunkorrak · 607 ha (% 99,9)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 509 behi eta 618 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 64 gidari zeuden erroldatuta: 43 gizon (% 67,2) eta 21 emakume (% 32,8)[17]. Biztanleen % 58,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 141 ibilgailuk osatzen zuten: 75 turismo, 22 furgoneta, 12 motozikleta, 11 ziklomotor eta 10 kamioi[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 688 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (637) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,7 urtekoa zen; turismoen % 2,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 18,7k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,7 diesel zen eta % 38,8 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 52,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
14%
29%
53%
ECO · 6 (% 4,3)C etiketa · 19 (% 13,7)B etiketa · 41 (% 29,5)Etiketarik gabe · 73 (% 52,5)
Turismoak, adinaren arabera
15%
13%
51%
19%
< 4 urte · 2 (% 2,7)4–8 urte · 11 (% 14,7)8–15 urte · 10 (% 13,3)15–25 urte · 38 (% 50,7)≥ 25 urte · 14 (% 18,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1769076.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Espadañedo&oldid=11791721"(e)tik eskuratuta