Alaminos (Guadalajara)
| Alaminos | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Guadalajarako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Fernando Condado de la Casa | ||||||||||
| Izen ofiziala | Alaminos | ||||||||||
| Posta kodea | 19490 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 19004 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°51′50″N 2°43′29″W / 40.863888888889°N 2.7247222222222°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 19,5 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.062 m | ||||||||||
| Mugakideak | Brihuega, Cogollor, Las Inviernas, Mandayona, Mirabueno, Almadrones eta Masegoso de Tajuña | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 54 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 3 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | GU | ||||||||||
Alaminos Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 54 biztanle zituen 19,5 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brihuega, Cogollor, Las Inviernas, Mandayona, Mirabueno, Almadrones eta Masegoso de Tajuña.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 30 gizon, 24 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 51,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,6 —probintzian % 21,9—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 3 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 33,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Argentina, Portugal dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 115 etxebizitza zeuden: 33 (% 28,7) nagusiak eta 82 (% 71,3) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 13 plazarekin (6,5 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Guadalajarako mapa
Guztira 33 etxegune zeuden, eta horietatik 20 (% 60,6) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 56 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 10,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 44,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,4.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,1 zen 2021ean eta % 23,2 2024an; beraz, 7,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 33,9 izatetik % 21,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,1 ziren, eta gizonen artean % 23,3; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 34,6 eta gizonen % 10,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 13 | % 23,2 | 7 | % 23,3 | 6 | % 23,1 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 6 | % 10,7 | 4 | % 13,3 | 2 | % 7,7 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 25 | % 44,6 | 16 | % 53,3 | 9 | % 34,6 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 12 | % 21,4 | 3 | % 10,0 | 9 | % 34,6 |
| Guztira | 56 | % 100,0 | 30 | % 100,0 | 26 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 16,1 | % 8,9 | % 41,1 | % 33,9 | 56 |
| 2022 | % 19,6 | % 10,7 | % 41,1 | % 28,6 | 56 |
| 2023 | % 18,3 | % 13,3 | % 45,0 | % 23,3 | 60 |
| 2024 | % 23,2 | % 10,7 | % 44,6 | % 21,4 | 56 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.690 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 30.860 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 21.374 euro-koa izan zen pertsonako.
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1].
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Alaminos udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 26 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 46,4; gainerako % 53,6 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 15,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 53,3 zen eta emakumezkoena % 38,5; langabezia-tasa, aldiz, % 18,8 eta % 10,0 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 26 zen 2023ean, 2021eko 26etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 42,3 osatzen dute, eta gizonek % 57,7.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 22 | % 39,3 | 13 | % 43,3 | 9 | % 34,6 |
| Langabeak | 4 | % 7,1 | 3 | % 10,0 | 1 | % 3,8 |
| Inaktiboak | 30 | % 53,6 | 14 | % 46,7 | 16 | % 61,5 |
| Guztira | 56 | % 100,0 | 30 | % 100,0 | 26 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 38,5), eraikuntza (% 26,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 23,1) eta industria (% 11,5).[11]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 65,4; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 11,5), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 11,5.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 80,0 eta emakumeen % 45,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 3 | % 11,5 | 2 | % 13,3 | 1 | % 9,1 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 17 | % 65,4 | 12 | % 80,0 | 5 | % 45,5 |
| Oinarrizko okupazioak | 3 | % 11,5 | 0 | % 0,0 | 3 | % 27,3 |
| Ez dago jasota | 3 | % 11,5 | 1 | % 6,7 | 2 | % 18,2 |
| Guztira | 26 | % 100,0 | 15 | % 100,0 | 11 | % 100,0 |
Okupatuen % 50,0 besteren konturako langileak dira, eta % 50,0 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 13 | % 50,0 | 7 | % 46,7 | 6 | % 54,5 |
| Besteren kontura | 13 | % 50,0 | 8 | % 53,3 | 5 | % 45,5 |
| Guztira | 26 | % 100,0 | 15 | % 100,0 | 11 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.658 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 19,5 km² denez, NAE lurraldearen % 85 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 80,8 lur goldagarria (1.340 ha, 20 ustiategitan), % 19,1 larre iraunkorrak (317 ha, ustiategi batean), arbolak (0,78 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 18 gidari zeuden erroldatuta: 12 gizon (% 66,7) eta 6 emakume (% 33,3)[16]. Biztanleen % 33,3 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 70 ibilgailuk osatzen zuten: 41 turismo, 10 motozikleta, 10 furgoneta, 6 kamioi eta 2 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 759 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 12,8 urtekoa zen; turismoen % 7,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 26,8k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,6 diesel zen eta % 41,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 57,1k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q508707.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

