Edukira joan

Utande

Utande
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaMiguel Lopez Ortega
Izen ofizialaUtande
Posta kodea19...
INEk ezarritako kodea19296
HerriburuaUtande
Geografia
Koordenatuak40°51′00″N 2°55′36″W / 40.85°N 2.9266666666667°W / 40.85; -2.9266666666667
Mapa
Azalera19 km²
Altitudea841 m
MugakideakGajanejos eta Villanueva de Argecilla
Demografia
Biztanleria31 (2025)
alt_left 7 (%22,6) (%77,4) 24 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaGU

Utande Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 31 biztanle zituen 19 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gajanejos eta Villanueva de Argecilla.

Biztanleriaren tamainaUrtea30354045505560200020052010201520202025UtandeBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 24 gizon, 7 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
4.17
 
90-94
 
0.00
8.33
 
85-89
 
14.29
0.00
 
80-84
 
14.29
0.00
 
75-79
 
14.29
0.00
 
70-74
 
0.00
12.50
 
65-69
 
0.00
20.83
 
60-64
 
0.00
20.83
 
55-59
 
28.57
12.50
 
50-54
 
14.29
4.17
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
14.29
8.33
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
8.33
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 38,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 22,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,2 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 38,7Probintzia berean · % 35,5Beste erkidegoa · % 22,6Estatutik kanpo · % 3,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kuba dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Amerika · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 114 etxebizitza zeuden: 18 (% 15,8) nagusiak eta 96 (% 84,2) ez-nagusiak.[4]

114etxebizitza
18etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

18
96
Etxebizitza nagusia (18)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (96)

Guztira 18 etxegune zeuden, eta horietatik 8 (% 44,4) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 18
2 pertsona6
3 pertsona1
4 pertsona2
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
INEk ez du ikasketa-mailari buruzko daturik argitaratzen 50 biztanle baino gutxiagoko udalerrientzat.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.690 euro-koa zen[6], eta etxegune bakoitzeko 30.860 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 21.374 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[7][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
INEk ez du jarduera ekonomikoari buruzko daturik argitaratzen 50 biztanle baino gutxiagoko udalerrientzat.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.039 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[8][oh 2]. Udalerriaren azalera 19 km² denez, NAE lurraldearen % 54,7 da[9]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 92,6 lur goldagarria (962 ha, 19 ustiategitan), % 7,4 arbolak (77 ha, 16 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,02 ha, ustiategi batean) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
55%
45%
NAE · 1.039 ha (% 54,7)Gainerako azalera · 861 ha (% 45,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
93%
Lur goldagarria · 962 ha (% 92,6)Arbolak · 77 ha (% 7,4)Baratzeak · 0,02 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,02 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 18 gidari zeuden erroldatuta: 16 gizon (% 88,9) eta 2 emakume (% 11,1)[10]. Biztanleen % 58,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 57 ibilgailuk osatzen zuten: 36 turismo, 11 furgoneta, 4 kamioi, 2 motozikleta eta 1 ziklomotor[10]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.161 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 11,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,9k 25 urte baino gehiago[10]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 64,3 diesel zen eta % 33,9 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 8,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,1k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
9%
21%
29%
41%
ECO · 5 (% 8,9)C etiketa · 12 (% 21,4)B etiketa · 16 (% 28,6)Etiketarik gabe · 23 (% 41,1)
Turismoak, adinaren arabera
11%
11%
8%
56%
14%
< 4 urte · 4 (% 11,1)4–8 urte · 4 (% 11,1)8–15 urte · 3 (% 8,3)15–25 urte · 20 (% 55,6)≥ 25 urte · 5 (% 13,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  7. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  8. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  9. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1656826.
  10. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.