Edukira joan

Valdegrudas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Valdegrudas
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaCarlos Amalio Viejo Coracho
Izen ofizialaValdegrudas
Posta kodea19...
INEk ezarritako kodea19302
HerriburuaValdegrudas
Geografia
Koordenatuak40°42′53″N 3°00′48″W / 40.714722222222°N 3.0133333333333°W / 40.714722222222; -3.0133333333333
Mapa
Azalera14 km²
Altitudea934 m
MugakideakAldeanueva de Guadalajara, Torija, Trijueque, Brihuega, Caspueñas eta Atanzón
Demografia
Biztanleria49 (2025)
alt_left 19 (%38,8) (%61,2) 30 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²
MatrikulaGU

Valdegrudas Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 49 biztanle zituen 14 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aldeanueva de Guadalajara, Torija, Trijueque, Brihuega, Caspueñas eta Atanzón.

Mapa
Valdegrudas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea45505560657075200020052010201520202025ValdegrudasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 30 gizon, 19 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
3.33
 
90-94
 
10.53
0.00
 
85-89
 
10.53
10.00
 
80-84
 
10.53
10.00
 
75-79
 
15.79
3.33
 
70-74
 
5.26
13.33
 
65-69
 
5.26
10.00
 
60-64
 
5.26
3.33
 
55-59
 
5.26
10.00
 
50-54
 
5.26
3.33
 
45-49
 
5.26
13.33
 
40-44
 
10.53
3.33
 
35-39
 
0.00
6.67
 
30-34
 
0.00
3.33
 
25-29
 
5.26
3.33
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
5.26
3.33
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 18,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 34,7Probintzia berean · % 40,8Erkidegoan · % 4,1Beste erkidegoa · % 18,4Estatutik kanpo · % 2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Txile dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Amerika · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Txile
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 91 etxebizitza zeuden: 28 (% 30,8) nagusiak eta 63 (% 69,2) ez-nagusiak.[4]

91etxebizitza
28etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

28
63
Etxebizitza nagusia (28)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (63)

Guztira 28 etxegune zeuden, eta horietatik 16 (% 57,1) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 116
2 pertsona5
3 pertsona4
4 pertsona2
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 50 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 24,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 10,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 28,0.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,0 zen 2021ean eta % 24,0 2024an; beraz, 6,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 30,0 izatetik % 28,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 22,2 ziren, eta gizonen artean % 25,0; 2,8 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 33,3 eta gizonen % 25,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

50biztanle 15 urte edo +, 2024
% 24,0goi-mailako ikasketak+6,0 puntu 2021etik mapa
% 28,0lehen hezkuntza edo gutxiago−2,0 puntu 2021etik mapa
% 28,0
% 38,0
% 10,0
% 24,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 28,0Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 10,0Goi-mailako ikasketak · % 24,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Valdegrudas, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak12% 24,08% 25,04% 22,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa5% 10,05% 15,60% 0,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)19% 38,011% 34,48% 44,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago14% 28,08% 25,06% 33,3
Guztira50% 100,032% 100,018% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Valdegrudas, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,0% 12,0% 40,0% 30,050
2022% 19,6% 9,8% 41,2% 29,451
2023% 18,4% 10,2% 42,9% 28,649
2024% 24,0% 10,0% 38,0% 28,050
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.425 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 31.785 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 21.122 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Valdegrudas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 24 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,0; gainerako % 52,0 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,3 zen eta emakumezkoena % 33,3; langabezia-tasa, aldiz, % 11,1 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 23 zen 2023ean, 2021eko 23etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 26,1 osatzen dute, eta gizonek % 73,9.

23okupatu, 2023+% 0,0 2021etik
% 26,1emakumeak okupatuen artean
% 48,0jarduera-tasa, 2024
% 8,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 44,0
% 52,0
Okupatuak · % 44,0Langabeak · % 4,0Inaktiboak · % 52,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Valdegrudas, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak22% 44,016% 50,06% 33,3
Langabeak2% 4,02% 6,30% 0,0
Inaktiboak26% 52,014% 43,812% 66,7
Guztira50% 100,032% 100,018% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 34,8), zerbitzuak (% 34,8), industria (% 17,4) eta eraikuntza (% 13,0).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 34,8
% 17,4
% 13,0
% 34,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 34,8Industria · % 17,4Eraikuntza · % 13,0Zerbitzuak · % 34,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 30,4; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 21,7), eta oinarrizko okupazioak % 17,4.[11] Sexuaren arabera, gizonen artean goi eta erdi maila dira nagusi (% 29,4), eta emakumeen artean oinarrizko okup. (% 50,0).

% 30,4
% 21,7
% 17,4
% 30,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 30,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 21,7Oinarrizko okupazioak · % 17,4Ez dago jasota · % 30,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Valdegrudas, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak7% 30,45% 29,42% 33,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak5% 21,74% 23,51% 16,7
Oinarrizko okupazioak4% 17,41% 5,93% 50,0
Ez dago jasota7% 30,47% 41,20% 0,0
Guztira23% 100,017% 100,06% 100,0

Okupatuen % 56,5 besteren konturako langileak dira, eta % 43,5 norberaren konturakoak.[12]

% 43,5
% 56,5
Norberaren kontura · % 43,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 56,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Valdegrudas, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura10% 43,59% 52,91% 16,7
Besteren kontura13% 56,58% 47,15% 83,3
Guztira23% 100,017% 100,06% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.645 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Kopuru hori udalerriaren azalera (14 km²) baino handiagoa da, udalerrian kokatutako ustiategien lurrak beste udalerri batzuetan ere badaudelako[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99 lur goldagarria (1.628 ha, 21 ustiategitan), % 0,8 larre iraunkorrak (12,7 ha, 2 ustiategitan), % 0,2 arbolak (3,6 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria, lur-erabileraren arabera
99%
Lur goldagarria · 1.628 ha (% 99)Larre iraunkorrak · 12,7 ha (% 0,8)Arbolak · 3,6 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 17 gidari zeuden erroldatuta: 14 gizon (% 82,4) eta 3 emakume (% 17,6)[15]. Biztanleen % 34,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 73 ibilgailuk osatzen zuten: 46 turismo, 15 furgoneta, 5 ziklomotor, 5 motozikleta eta 2 kamioi[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 939 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,9 urtekoa zen; turismoen % 2,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,4k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 52,1 diesel zen eta % 46,6 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,1k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
34%
41%
ECO · 3 (% 4,1)C etiketa · 15 (% 20,5)B etiketa · 25 (% 34,2)Etiketarik gabe · 30 (% 41,1)
Turismoak, adinaren arabera
15%
20%
46%
17%
< 4 urte · 1 (% 2,2)4–8 urte · 7 (% 15,2)8–15 urte · 9 (% 19,6)15–25 urte · 21 (% 45,7)≥ 25 urte · 8 (% 17,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1656777.
  15. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Valdegrudas&oldid=11797466"(e)tik eskuratuta