Edukira joan

Baides

Wikipedia, Entziklopedia askea
Baides
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaAntonio Anton Ambrona (en) Itzuli
Izen ofizialaBaides
Posta kodea19295
INEk ezarritako kodea19047
HerriburuaBaides
Geografia
Koordenatuak41°00′25″N 2°46′34″W / 41.006944444444°N 2.7761111111111°W / 41.006944444444; -2.7761111111111
Mapa
Azalera29 km²
Altitudea861 m
MugakideakCendejas de la Torre, Mandayona, Sigüenza, Viana de Jadraque eta Villaseca de Henares
Demografia
Biztanleria46 (2025)
alt_left 23 (%51,1) (%48,9) 22 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaGU

Baides Guadalajarako udalerria da, Sierra norte de Guadalajara eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 46 biztanle zituen 29 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cendejas de la Torre, Mandayona, Sigüenza, Viana de Jadraque eta Villaseca de Henares.

Mapa
Baides eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea405060708090100200020052010201520202025BaidesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 22 gizon, 23 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
4.35
0.00
 
90-94
 
4.35
0.00
 
85-89
 
0.00
9.09
 
80-84
 
0.00
4.55
 
75-79
 
13.04
22.73
 
70-74
 
8.70
9.09
 
65-69
 
17.39
18.18
 
60-64
 
17.39
13.64
 
55-59
 
8.70
0.00
 
50-54
 
0.00
4.55
 
45-49
 
0.00
9.09
 
40-44
 
4.35
4.55
 
35-39
 
8.70
0.00
 
30-34
 
0.00
4.55
 
25-29
 
4.35
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
4.35
0.00
 
0-4
 
4.35
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 24,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 46,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2,2 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 24,4Probintzia berean · % 24,4Erkidegoan · % 2,2Beste erkidegoa · % 46,7Estatutik kanpo · % 2,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Suitza dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Europa · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Suitza
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 215 etxebizitza zeuden: 33 (% 15,3) nagusiak eta 182 (% 84,7) ez-nagusiak.[4]

215etxebizitza
33etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

33
182
Etxebizitza nagusia (33)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (182)

Guztira 33 etxegune zeuden, eta horietatik 17 (% 51,5) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 117
2 pertsona6
3 pertsona6
4 pertsona4
5 edo gehiago0

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 49 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 6,1.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 25,9 zen 2021ean eta % 32,7 2024an; beraz, 6,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 10,3 izatetik % 6,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 33,3 ziren, eta gizonen artean % 32,0; 1,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 4,2 eta gizonen % 8,0 ziren.

49biztanle 15 urte edo +, 2024
% 32,7goi-mailako ikasketak+6,8 puntu 2021etik mapa
% 6,1lehen hezkuntza edo gutxiago−4,2 puntu 2021etik mapa
% 38,8
% 22,4
% 32,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 6,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,4Goi-mailako ikasketak · % 32,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Baides, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak16% 32,78% 32,08% 33,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa11% 22,47% 28,04% 16,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)19% 38,88% 32,011% 45,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago3% 6,12% 8,01% 4,2
Guztira49% 100,025% 100,024% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Baides, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 25,9% 25,9% 37,9% 10,358
2022% 26,8% 28,6% 37,5% 7,156
2023% 33,3% 24,1% 37,0% 5,654
2024% 32,7% 22,4% 38,8% 6,149
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.987 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 28.802 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 20.066 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Baides udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 24 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,0; gainerako % 51,0 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,0 zen eta emakumezkoena % 41,7; langabezia-tasa, aldiz, % 21,4 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 26 zen 2023ean, 2021eko 29etik behera.[10] Emakumeek okupatuen % 46,2 osatzen dute, eta gizonek % 53,8.

26okupatu, 2023−% 10,3 2021etik
% 46,2emakumeak okupatuen artean
% 49,0jarduera-tasa, 2024
% 12,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 42,9
% 51,0
Okupatuak · % 42,9Langabeak · % 6,1Inaktiboak · % 51,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Baides, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak21% 42,911% 44,010% 41,7
Langabeak3% 6,13% 12,00% 0,0
Inaktiboak25% 51,011% 44,014% 58,3
Guztira49% 100,025% 100,024% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 80,8), eraikuntza (% 7,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,7) eta industria (% 3,8).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 80,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 7,7Industria · % 3,8Eraikuntza · % 7,7Zerbitzuak · % 80,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 34,6), eta oinarrizko okupazioak % 15,4.[11] Sexuaren arabera, gizonen artean goi eta erdi maila dira nagusi (% 42,9), eta emakumeen artean langile kualifikatuak (% 50,0).

% 34,6
% 46,2
% 15,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 34,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,2Oinarrizko okupazioak · % 15,4Ez dago jasota · % 3,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Baides, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak9% 34,66% 42,93% 25,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak12% 46,26% 42,96% 50,0
Oinarrizko okupazioak4% 15,42% 14,32% 16,7
Ez dago jasota1% 3,80% 0,01% 8,3
Guztira26% 100,014% 100,012% 100,0

Okupatuen % 69,2 besteren konturako langileak dira, eta % 30,8 norberaren konturakoak.[12]

% 30,8
% 69,2
Norberaren kontura · % 30,8Besteren kontura eta beste egoera bat · % 69,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Baides, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura8% 30,85% 35,73% 25,0
Besteren kontura18% 69,29% 64,39% 75,0
Guztira26% 100,014% 100,012% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 347 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 29 km² denez, NAE lurraldearen % 12 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 89 lur goldagarria (309 ha, 3 ustiategitan), % 10,8 larre iraunkorrak (37,5 ha, ustiategi batean), % 0,2 arbolak (0,74 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
12%
88%
NAE · 347 ha (% 12)Gainerako azalera · 2.553 ha (% 88)
NAE, lur-erabileraren arabera
89%
11%
Lur goldagarria · 309 ha (% 89)Larre iraunkorrak · 37,5 ha (% 10,8)Arbolak · 0,74 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,02 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 39 gidari zeuden erroldatuta: 19 gizon (% 48,7) eta 20 emakume (% 51,3)[15]. Biztanleen % 86,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 73 ibilgailuk osatzen zuten: 37 turismo, 17 furgoneta, 8 kamioi, 5 ziklomotor eta 4 motozikleta[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 822 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,1 urtekoa zen; turismoen % 5,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 8,1k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,9 diesel zen eta % 31,9 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,4; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,4k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
26%
25%
44%
0 etiketa · 1 (% 1,4)ECO · 2 (% 2,8)C etiketa · 19 (% 26,4)B etiketa · 18 (% 25)Etiketarik gabe · 32 (% 44,4)
Turismoak, adinaren arabera
19%
19%
49%
8%
< 4 urte · 2 (% 5,4)4–8 urte · 7 (% 18,9)8–15 urte · 7 (% 18,9)15–25 urte · 18 (% 48,6)≥ 25 urte · 3 (% 8,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q601029.
  15. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Baides&oldid=11796974"(e)tik eskuratuta