Edukira joan

Matillas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Matillas
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaJosé Luis Gordon López (en) Itzuli
Izen ofizialaMatillas
Posta kodea19...
INEk ezarritako kodea19174
HerriburuaMatillas
Geografia
Koordenatuak40°57′08″N 2°50′35″W / 40.952222222222°N 2.8430555555556°W / 40.952222222222; -2.8430555555556
Mapa
Azalera10,38 km²
Altitudea818 m
MugakideakArgecilla, Bujalaro, Cendejas de la Torre, Villaseca de Henares eta Castejón de Henares
Demografia
Biztanleria111 (2025)
alt_left 51 (%45,5) (%54,5) 61 alt_right
Dentsitatea11 bizt/km²
MatrikulaGU

Matillas Guadalajarako udalerria da, Sierra norte de Guadalajara eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 111 biztanle zituen 10,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Argecilla, Bujalaro, Cendejas de la Torre, Villaseca de Henares eta Castejón de Henares.

Mapa
Matillas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea80100120140160180200200020052010201520202025MatillasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 61 gizon, 51 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
1.96
0.00
 
95-99
 
3.92
0.00
 
90-94
 
0.00
3.28
 
85-89
 
5.88
3.28
 
80-84
 
5.88
13.11
 
75-79
 
5.88
14.75
 
70-74
 
13.73
9.84
 
65-69
 
9.80
3.28
 
60-64
 
9.80
14.75
 
55-59
 
3.92
1.64
 
50-54
 
5.88
4.92
 
45-49
 
1.96
1.64
 
40-44
 
5.88
1.64
 
35-39
 
1.96
9.84
 
30-34
 
5.88
4.92
 
25-29
 
3.92
1.64
 
20-24
 
3.92
4.92
 
15-19
 
0.00
1.64
 
10-14
 
3.92
0.00
 
5-9
 
5.88
4.92
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 15,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 36,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 21,4 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 15,2Probintzia berean · % 25,9Erkidegoan · % 0,9Beste erkidegoa · % 36,6Estatutik kanpo · % 21,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 24 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 37,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Errumania, Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 37,5Europa · % 25Afrika · % 29,2Asia · % 8,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Kolonbia
6
4
Errumania
2
4
Maroko
1
0
Nigeria
2
0
Ekuador
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 180 etxebizitza zeuden: 59 (% 32,8) nagusiak eta 121 (% 67,2) ez-nagusiak.[4]

180etxebizitza
59etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

59
121
Etxebizitza nagusia (59)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (121)

Guztira 59 etxegune zeuden, eta horietatik 35 (% 59,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 135
2 pertsona11
3 pertsona6
4 pertsona3
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 101 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 22,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,8 zen 2021ean eta % 22,8 2024an; beraz, 2,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,8 izatetik % 22,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 20,8 ziren, eta gizonen artean % 24,5; 3,7 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 25,0 eta gizonen % 20,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

101biztanle 15 urte edo +, 2024
% 22,8goi-mailako ikasketak+2,0 puntu 2021etik mapa
% 22,8lehen hezkuntza edo gutxiago−1,0 puntu 2021etik mapa
% 22,8
% 36,6
% 17,8
% 22,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 22,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,8Goi-mailako ikasketak · % 22,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Matillas, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak23% 22,813% 24,510% 20,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa18% 17,810% 18,98% 16,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)37% 36,619% 35,818% 37,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago23% 22,811% 20,812% 25,0
Guztira101% 100,053% 100,048% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Matillas, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 20,8% 18,8% 36,6% 23,8101
2022% 21,3% 14,9% 38,3% 25,594
2023% 22,6% 16,1% 36,6% 24,793
2024% 22,8% 17,8% 36,6% 22,8101
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.420 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 26.841 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.750 euro zen. Errenta gordina 15.283 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 39,8[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 48), beste diru-sarrerak (% 7,8), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 3).

40%
48%
Soldata · % 39,8Pentsioak · % 48Langabezia · % 1,4Beste prestazioak · % 3Beste sarrerak · % 7,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 27,6 da, probintziakoaren (28,8; Guadalajarako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,4; Guadalajarako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Matillas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 35 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 34,7; gainerako % 65,3 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 25,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 37,7 zen eta emakumezkoena % 31,3; langabezia-tasa, aldiz, % 25,0 eta % 26,7 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 26 zen 2023ean, 2021eko 33etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 30,8 osatzen dute, eta gizonek % 69,2.

26okupatu, 2023−% 21,2 2021etik
% 30,8emakumeak okupatuen artean
% 34,7jarduera-tasa, 2024
% 25,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 25,7
% 8,9
% 65,3
Okupatuak · % 25,7Langabeak · % 8,9Inaktiboak · % 65,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Matillas, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak26% 25,715% 28,311% 22,9
Langabeak9% 8,95% 9,44% 8,3
Inaktiboak66% 65,333% 62,333% 68,8
Guztira101% 100,053% 100,048% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 65,4), eraikuntza (% 23,1), industria (% 7,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 3,8).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 23,1
% 65,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 3,8Industria · % 7,7Eraikuntza · % 23,1Zerbitzuak · % 65,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 30,8), eta oinarrizko okupazioak % 7,7.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 61,1 eta emakumeen % 37,5).

% 30,8
% 53,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 30,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,8Oinarrizko okupazioak · % 7,7Ez dago jasota · % 7,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Matillas, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak8% 30,86% 33,32% 25,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak14% 53,811% 61,13% 37,5
Oinarrizko okupazioak2% 7,70% 0,02% 25,0
Ez dago jasota2% 7,71% 5,61% 12,5
Guztira26% 100,018% 100,08% 100,0

Okupatuen % 84,6 besteren konturako langileak dira, eta % 15,4 norberaren konturakoak.[13]

% 15,4
% 84,6
Norberaren kontura · % 15,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 84,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Matillas, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura4% 15,44% 22,20% 0,0
Besteren kontura22% 84,614% 77,88% 100,0
Guztira26% 100,018% 100,08% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 72 gidari zeuden erroldatuta: 46 gizon (% 63,9) eta 26 emakume (% 36,1)[14]. Biztanleen % 64,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 127 ibilgailuk osatzen zuten: 86 turismo, 14 furgoneta, 10 motozikleta, 8 kamioi eta 4 ziklomotor[14]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 768 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,7 urtekoa zen; turismoen % 4,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 24,4k 25 urte baino gehiago[14]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,2 diesel zen eta % 36 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 49,6k ez zuen etiketarik[oh 2].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
27%
50%
ECO · 3 (% 2,4)C etiketa · 26 (% 20,8)B etiketa · 34 (% 27,2)Etiketarik gabe · 62 (% 49,6)
Turismoak, adinaren arabera
13%
14%
44%
24%
< 4 urte · 4 (% 4,7)4–8 urte · 11 (% 12,8)8–15 urte · 12 (% 14)15–25 urte · 38 (% 44,2)≥ 25 urte · 21 (% 24,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Matillas&oldid=11797251"(e)tik eskuratuta