Edukira joan

Retiendas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Retiendas
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
Izen ofizialaRetiendas
Posta kodea19...
INEk ezarritako kodea19234
HerriburuaRetiendas
Geografia
Koordenatuak40°58′14″N 3°16′31″W / 40.970555555556°N 3.2752777777778°W / 40.970555555556; -3.2752777777778
Mapa
Azalera21 km²
Altitudea896 m
MugakideakValdesotos, Tamajón, La Mierla eta Puebla de Valles
Demografia
Biztanleria52 (2025)
alt_left 19 (%36,5) (%63,5) 33 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaGU

Retiendas Guadalajarako udalerria da, Sierra norte de Guadalajara eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 52 biztanle zituen 21 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Valdesotos, Tamajón, La Mierla eta Puebla de Valles.

Mapa
Retiendas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea404550556065707580200020052010201520202025RetiendasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 33 gizon, 19 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
3.03
 
90-94
 
5.26
0.00
 
85-89
 
5.26
6.06
 
80-84
 
0.00
3.03
 
75-79
 
5.26
15.15
 
70-74
 
0.00
9.09
 
65-69
 
26.32
15.15
 
60-64
 
15.79
6.06
 
55-59
 
5.26
3.03
 
50-54
 
5.26
6.06
 
45-49
 
5.26
3.03
 
40-44
 
0.00
9.09
 
35-39
 
5.26
6.06
 
30-34
 
10.53
9.09
 
25-29
 
5.26
3.03
 
20-24
 
5.26
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
3.03
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 26,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 48,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 0 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 26,9Probintzia berean · % 21,2Erkidegoan · % 3,8Beste erkidegoa · % 48,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 144 etxebizitza zeuden: 26 (% 18,1) nagusiak eta 118 (% 81,9) ez-nagusiak.[3] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 13 plazarekin (13 plaza etxebizitzako).[4]

144etxebizitza
26etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Guadalajarako mapa

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

26
118
Etxebizitza nagusia (26)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (118)

Guztira 26 etxegune zeuden, eta horietatik 11 (% 42,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 111
2 pertsona9
3 pertsona4
4 pertsona1
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 53 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 26,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,3.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 36,7 zen 2021ean eta % 37,7 2024an; beraz, 1,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,3 izatetik % 11,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 35,0 ziren, eta gizonen artean % 39,4; 4,4 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 15,0 eta gizonen % 9,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

53biztanle 15 urte edo +, 2024
% 37,7goi-mailako ikasketak+1,0 puntu 2021etik mapa
% 11,3lehen hezkuntza edo gutxiago−3,0 puntu 2021etik mapa
% 11,3
% 24,5
% 26,4
% 37,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 11,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 24,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 26,4Goi-mailako ikasketak · % 37,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Retiendas, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak20% 37,713% 39,47% 35,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa14% 26,411% 33,33% 15,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)13% 24,56% 18,27% 35,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago6% 11,33% 9,13% 15,0
Guztira53% 100,033% 100,020% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Retiendas, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 36,7% 34,7% 14,3% 14,349
2022% 36,7% 32,7% 18,4% 12,249
2023% 35,8% 30,2% 22,6% 11,353
2024% 37,7% 26,4% 24,5% 11,353
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.987 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 28.802 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 20.066 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Retiendas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 25 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,2; gainerako % 52,8 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 20,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,5 zen eta emakumezkoena % 40,0; langabezia-tasa, aldiz, % 17,6 eta % 25,0 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 23 zen 2023ean, 2021eko 22etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 26,1 osatzen dute, eta gizonek % 73,9.

23okupatu, 2023+% 4,5 2021etik
% 26,1emakumeak okupatuen artean
% 47,2jarduera-tasa, 2024
% 20,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 37,7
% 9,4
% 52,8
Okupatuak · % 37,7Langabeak · % 9,4Inaktiboak · % 52,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Retiendas, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak20% 37,714% 42,46% 30,0
Langabeak5% 9,43% 9,12% 10,0
Inaktiboak28% 52,816% 48,512% 60,0
Guztira53% 100,033% 100,020% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 78,3), eraikuntza (% 13,0) eta industria (% 8,7).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 8,7
% 13,0
% 78,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 0,0Industria · % 8,7Eraikuntza · % 13,0Zerbitzuak · % 78,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 47,8; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 43,5), eta oinarrizko okupazioak % 0,0.[11] Sexuaren arabera, gizonen artean goi eta erdi maila dira nagusi (% 52,9), eta emakumeen artean langile kualifikatuak (% 50,0).

% 47,8
% 43,5
% 8,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 47,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 43,5Oinarrizko okupazioak · % 0,0Ez dago jasota · % 8,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Retiendas, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak11% 47,89% 52,92% 33,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak10% 43,57% 41,23% 50,0
Oinarrizko okupazioak0% 0,00% 0,00% 0,0
Ez dago jasota2% 8,71% 5,91% 16,7
Guztira23% 100,017% 100,06% 100,0

Okupatuen % 78,3 besteren konturako langileak dira, eta % 21,7 norberaren konturakoak.[12]

% 21,7
% 78,3
Norberaren kontura · % 21,7Besteren kontura eta beste egoera bat · % 78,3
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Retiendas, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura5% 21,75% 29,40% 0,0
Besteren kontura18% 78,312% 70,66% 100,0
Guztira23% 100,017% 100,06% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 6 gidari zeuden erroldatuta: 4 gizon (% 66,7) eta 2 emakume (% 33,3)[13]. Biztanleen % 11,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 66 ibilgailuk osatzen zuten: 49 turismo, 12 furgoneta, 3 kamioi eta 2 motozikleta[13]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 942 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,4 urtekoa zen; turismoen % 4,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,3k 25 urte baino gehiago[13]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 68,2 diesel zen eta % 30,3 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 40,9k ez zuen etiketarik[oh 2].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
17%
35%
41%
0 etiketa · 1 (% 1,5)ECO · 4 (% 6,1)C etiketa · 11 (% 16,7)B etiketa · 23 (% 34,8)Etiketarik gabe · 27 (% 40,9)
Turismoak, adinaren arabera
12%
27%
43%
14%
< 4 urte · 2 (% 4,1)4–8 urte · 6 (% 12,2)8–15 urte · 13 (% 26,5)15–25 urte · 21 (% 42,9)≥ 25 urte · 7 (% 14,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Retiendas&oldid=11797350"(e)tik eskuratuta