Malaguilla
| Malaguilla | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Guadalajarako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | María Isabel Sanz Calleja | ||||||||||
| Izen ofiziala | Malaguilla | ||||||||||
| Posta kodea | 19... | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 19167 | ||||||||||
| Herriburua | Malaguilla | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°49′21″N 3°15′20″W / 40.8225°N 3.2555555555556°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 28 km² | ||||||||||
| Altitudea | 822 m | ||||||||||
| Mugakideak | Fuentelahiguera de Albatages, Matarrubia, Puebla de Beleña, Robledillo de Mohernando eta Málaga del Fresno | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 218 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 8 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | GU | ||||||||||
Malaguilla Guadalajarako udalerria da, Campiña del Henares eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 218 biztanle zituen 28 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Fuentelahiguera de Albatages, Matarrubia, Puebla de Beleña, Robledillo de Mohernando eta Málaga del Fresno.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 124 gizon, 95 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 21,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 32 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 14,6 —probintzian % 21,9—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 32 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 56,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Peru, Maroko, Ekuador dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 227 etxebizitza zeuden: 79 (% 34,8) nagusiak eta 148 (% 65,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Guadalajarako mapa
Guztira 79 etxegune zeuden, eta horietatik 33 (% 41,8) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 185 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 25,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,7 zen 2021ean eta % 25,4 2024an; beraz, 4,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,0 izatetik % 15,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 29,1 ziren, eta gizonen artean % 22,2; 6,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 11,6 eta gizonen % 19,2 ziren.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 47 | % 25,4 | 22 | % 22,2 | 25 | % 29,1 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 41 | % 22,2 | 21 | % 21,2 | 20 | % 23,3 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 68 | % 36,8 | 37 | % 37,4 | 31 | % 36,0 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 29 | % 15,7 | 19 | % 19,2 | 10 | % 11,6 |
| Guztira | 185 | % 100,0 | 99 | % 100,0 | 86 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 20,7 | % 18,7 | % 42,7 | % 18,0 | 150 |
| 2022 | % 22,1 | % 16,8 | % 41,6 | % 19,5 | 149 |
| 2023 | % 26,9 | % 17,5 | % 40,4 | % 15,2 | 171 |
| 2024 | % 25,4 | % 22,2 | % 36,8 | % 15,7 | 185 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.072 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 31.754 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 17.948 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 61,1[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 16,5), beste diru-sarrerak (% 16,4), langabezia-prestazioak (% 3,4), beste prestazioak (% 2,7).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 25,7 da, probintziakoaren (28,8;
Guadalajarako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,4;
Guadalajarako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Malaguilla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 123 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 67,2; gainerako % 32,8 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 73,5 zen eta emakumezkoena % 60,0; langabezia-tasa, aldiz, % 12,5 eta % 17,6 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 99 zen 2023ean, 2021eko 73etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 41,4 osatzen dute, eta gizonek % 58,6.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 105 | % 57,4 | 63 | % 64,3 | 42 | % 49,4 |
| Langabeak | 18 | % 9,8 | 9 | % 9,2 | 9 | % 10,6 |
| Inaktiboak | 60 | % 32,8 | 26 | % 26,5 | 34 | % 40,0 |
| Guztira | 183 | % 100,0 | 98 | % 100,0 | 85 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,6), industria (% 19,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,1) eta eraikuntza (% 4,0).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 59,6; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 21,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 16,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,9 eta emakumeen % 63,4).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 16 | % 16,2 | 9 | % 15,5 | 7 | % 17,1 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 59 | % 59,6 | 33 | % 56,9 | 26 | % 63,4 |
| Oinarrizko okupazioak | 21 | % 21,2 | 14 | % 24,1 | 7 | % 17,1 |
| Ez dago jasota | 3 | % 3,0 | 2 | % 3,4 | 1 | % 2,4 |
| Guztira | 99 | % 100,0 | 58 | % 100,0 | 41 | % 100,0 |
Okupatuen % 84,8 besteren konturako langileak dira, eta % 15,2 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 15 | % 15,2 | 11 | % 19,0 | 4 | % 9,8 |
| Besteren kontura | 84 | % 84,8 | 47 | % 81,0 | 37 | % 90,2 |
| Guztira | 99 | % 100,0 | 58 | % 100,0 | 41 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.721 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 28 km² denez, NAE lurraldearen % 61,5 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,3 lur goldagarria (1.709 ha, 18 ustiategitan) eta % 0,7 arbolak (11,4 ha, 15 ustiategitan)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 132 gidari zeuden erroldatuta: 87 gizon (% 65,9) eta 45 emakume (% 34,1)[17]. Biztanleen % 60,3 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 269 ibilgailuk osatzen zuten: 162 turismo, 43 furgoneta, 30 motozikleta, 20 kamioi eta 7 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 740 turismokoa zen, probintziako (582) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,6 urtekoa zen; turismoen % 8,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,6k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,4 diesel zen eta % 34,7 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,8; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 37,4k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q751074.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

