Edukira joan

Maranchón

Wikipedia, Entziklopedia askea
Maranchón
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaJosé Luis Sastre Gozalo
Izen ofizialaMaranchón
Posta kodea19280
INEk ezarritako kodea19170
HerriburuaMaranchón
Geografia
Koordenatuak41°02′55″N 2°12′13″W / 41.048611111111°N 2.2036111111111°W / 41.048611111111; -2.2036111111111
Mapa
Azalera153,32 km²
Altitudea1.256 m
MugakideakArcos de Jalón, Mochales, Establés, Selas, Mazarete, Ciruelos del Pinar eta Luzón
Demografia
Biztanleria225 (2025)
alt_left 107 (%47,3) (%52,7) 119 alt_right
Dentsitatea1 bizt/km²
MatrikulaGU
maranchon.es

Maranchón Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 225 biztanle zituen 153,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arcos de Jalón, Mochales, Establés, Selas, Mazarete, Ciruelos del Pinar eta Luzón.

Mapa
Maranchón eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea200220240260280300200020052010201520202025MaranchónBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 119 gizon, 107 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.84
 
100+
 
0.93
2.52
 
95-99
 
5.61
2.52
 
90-94
 
7.48
2.52
 
85-89
 
4.67
5.04
 
80-84
 
2.80
3.36
 
75-79
 
2.80
7.56
 
70-74
 
4.67
15.97
 
65-69
 
6.54
10.08
 
60-64
 
7.48
10.08
 
55-59
 
5.61
7.56
 
50-54
 
8.41
2.52
 
45-49
 
2.80
1.68
 
40-44
 
4.67
4.20
 
35-39
 
6.54
2.52
 
30-34
 
2.80
5.04
 
25-29
 
6.54
5.04
 
20-24
 
3.74
0.84
 
15-19
 
4.67
4.20
 
10-14
 
4.67
4.20
 
5-9
 
2.80
1.68
 
0-4
 
3.74
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 25,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 31,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 28,3 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 25,7Probintzia berean · % 12,8Erkidegoan · % 1,3Beste erkidegoa · % 31,9Estatutik kanpo · % 28,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 64 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 82,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Peru, Dominikar Errepublika, Bolivia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 82,8Europa · % 15,6Asia · % 1,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Peru
9
3
Dominikar Errepublika
5
4
Argentina
3
1
Bolivia
6
2
Ekuador
4
3
Errumania
3
2
Kolonbia
4
2
Brasil
2
0
Ukraina
3
1
Errusia
0
0
India
1
0
Nikaragua
1
1
Venezuela
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 792 etxebizitza zeuden: 93 (% 11,7) nagusiak eta 699 (% 88,3) ez-nagusiak.[4]

792etxebizitza
93etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

93
699
Etxebizitza nagusia (93)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (699)

Guztira 93 etxegune zeuden, eta horietatik 44 (% 47,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 144
2 pertsona21
3 pertsona16
4 pertsona9
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 194 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 26,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 25,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 25,3.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,1 zen 2021ean eta % 22,7 2024an; beraz, 4,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 32,9 izatetik % 25,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 20,0 ziren, eta gizonen artean % 25,0; 5,0 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 28,9 eta gizonen % 22,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

194biztanle 15 urte edo +, 2024
% 22,7goi-mailako ikasketak+4,6 puntu 2021etik mapa
% 25,3lehen hezkuntza edo gutxiago−7,6 puntu 2021etik mapa
% 25,3
% 25,8
% 26,3
% 22,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 25,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 25,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 26,3Goi-mailako ikasketak · % 22,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Maranchón, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak44% 22,726% 25,018% 20,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa51% 26,325% 24,026% 28,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)50% 25,830% 28,820% 22,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago49% 25,323% 22,126% 28,9
Guztira194% 100,0104% 100,090% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Maranchón, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,1% 21,9% 27,1% 32,9210
2022% 19,5% 22,4% 28,3% 29,8205
2023% 21,9% 24,5% 27,6% 26,0196
2024% 22,7% 26,3% 25,8% 25,3194
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.539 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 34.679 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 20.172 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 50[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,7), beste diru-sarrerak (% 17,8), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 2,8).

50%
28%
18%
Soldata · % 50Pentsioak · % 27,7Langabezia · % 1,8Beste prestazioak · % 2,8Beste sarrerak · % 17,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 32,7 da, probintziakoaren (28,8; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,4; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) parean.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Maranchón udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 87 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 45,1; gainerako % 54,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 49,5 zen eta emakumezkoena % 40,0; langabezia-tasa, aldiz, % 9,8 eta % 11,1 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 79 zen 2023ean, 2021eko 71etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 46,8 osatzen dute, eta gizonek % 53,2.

79okupatu, 2023+% 11,3 2021etik
% 46,8emakumeak okupatuen artean
% 45,1jarduera-tasa, 2024
% 10,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,4
% 54,9
Okupatuak · % 40,4Langabeak · % 4,7Inaktiboak · % 54,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Maranchón, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak78% 40,446% 44,732% 35,6
Langabeak9% 4,75% 4,94% 4,4
Inaktiboak106% 54,952% 50,554% 60,0
Guztira193% 100,0103% 100,090% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 68,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 15,2), eraikuntza (% 8,9) eta industria (% 7,6).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 15,2
% 8,9
% 68,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 15,2Industria · % 7,6Eraikuntza · % 8,9Zerbitzuak · % 68,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 57,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,7), eta oinarrizko okupazioak % 15,2.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,1 eta emakumeen % 56,8).

% 17,7
% 57,0
% 15,2
% 10,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 57,0Oinarrizko okupazioak · % 15,2Ez dago jasota · % 10,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Maranchón, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak14% 17,78% 19,06% 16,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak45% 57,024% 57,121% 56,8
Oinarrizko okupazioak12% 15,23% 7,19% 24,3
Ez dago jasota8% 10,17% 16,71% 2,7
Guztira79% 100,042% 100,037% 100,0

Okupatuen % 68,4 besteren konturako langileak dira, eta % 31,6 norberaren konturakoak.[13]

% 31,6
% 68,4
Norberaren kontura · % 31,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 68,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Maranchón, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura25% 31,617% 40,58% 21,6
Besteren kontura54% 68,425% 59,529% 78,4
Guztira79% 100,042% 100,037% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 7.916 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 153,3 km² denez, NAE lurraldearen % 51,6 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 58,9 larre iraunkorrak (4.662 ha, 2 ustiategitan), % 41,1 lur goldagarria (3.252 ha, 20 ustiategitan), arbolak (1,3 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,06 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
52%
48%
NAE · 7.916 ha (% 51,6)Gainerako azalera · 7.416 ha (% 48,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
41%
59%
Lur goldagarria · 3.252 ha (% 41,1)Larre iraunkorrak · 4.662 ha (% 58,9)Arbolak · 1,3 ha (< % 0,1)Baratzeak · 0,06 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 8.078 ardi eta ahuntz (probintziako kopururik handiena) zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 87 gidari zeuden erroldatuta: 56 gizon (% 64,4) eta 31 emakume (% 35,6)[17]. Biztanleen % 38,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 223 ibilgailuk osatzen zuten: 132 turismo, 38 furgoneta, 22 kamioi, 16 motozikleta eta 6 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 584 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) parean eta Espainiakoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,5 urtekoa zen; turismoen % 7,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 24,2k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60 diesel zen eta % 38,2 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 49,1k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
22%
49%
0 etiketa · 2 (% 0,9)ECO · 5 (% 2,3)C etiketa · 56 (% 25,5)B etiketa · 49 (% 22,3)Etiketarik gabe · 108 (% 49,1)
Turismoak, adinaren arabera
11%
22%
35%
24%
< 4 urte · 10 (% 7,6)4–8 urte · 15 (% 11,4)8–15 urte · 29 (% 22)15–25 urte · 46 (% 34,8)≥ 25 urte · 32 (% 24,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1654697.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Maranchón&oldid=11797243"(e)tik eskuratuta